Muzeum Bornholmskie – Podróż w Przeszłość Wyspy Bornholm

Bornholms Museum mieści się przy Sankt Mortens Gade 29, kilka minut spacerem od rynku w Rønne i od portu, do którego przypływają promy. To główne muzeum historyczne wyspy: pod jednym dachem opowiada o Bornholmie od pierwszych osadników z epoki kamienia, przez wikingów i średniowiecze, aż po XX wiek. Zwiedzanie zajmuje od półtorej do dwóch godzin, a wystawy są przygotowane tak, że odnajdą się w nich także dzieci.

Muzeum należy do sieci Bornholms Museer, która prowadzi też kilka mniejszych placówek na wyspie. Wspólny bilet obejmuje cztery z nich i jest ważny przez tydzień, więc łatwo połączyć wizytę w Rønne z innymi miejscami. Osoby poniżej 18 lat wchodzą bezpłatnie.

Guldgubber – złote skarby z Sorte Muld

Największym skarbem muzeum są guldgubber – maleńkie, cienkie jak papier złote blaszki z wytłoczonymi postaciami ludzi. Znaleziono je w Sorte Muld („Czarna Ziemia”) koło Svaneke, gdzie w epoce żelaza istniał jeden z najważniejszych ośrodków władzy i handlu w rejonie Bałtyku. Blaszek jest ponad trzy tysiące, a archeolodzy datują je na VI wiek. Wiele z nich ma zaledwie centymetr wysokości, ale widać na nich szczegóły strojów, fryzur i gestów. Ich przeznaczenie wciąż jest zagadką – najczęściej uważa się je za dary ofiarne. To największa kolekcja guldgubber na świecie.

Archeologia: od epoki kamienia do wikingów

Stała wystawa archeologiczna prowadzi przez kolejne epoki: narzędzia krzemienne pierwszych mieszkańców, brązowe ozdoby i broń, znaleziska z epoki żelaza i czasów wikingów. Wyspa leżała na skrzyżowaniu bałtyckich szlaków handlowych, dlatego wśród eksponatów są przedmioty z odległych krajów, a także skarby srebrnych monet ukrywane przez dawnych mieszkańców. Po wizycie w muzeum inaczej patrzy się na kurhany i kamienne kręgi, które można spotkać w lasach wyspy, np. w okolicy lasu Almindingen.

Zegary bornholmskie

Muzeum ma największą na świecie kolekcję bornholmerure – wysokich zegarów stojących, z których wyspa słynęła przez dwa stulecia. Według tradycji wszystko zaczęło się w 1744 roku, gdy pod Hasle rozbił się statek wiozący angielskie zegary. Miejscowi rzemieślnicy naprawili je, skopiowali mechanizm i zaczęli produkować własne. Zegary z malowanymi tarczami i bogato zdobionymi skrzyniami stały w niemal każdym bornholmskim domu.

Historia wyspy: morze, wojny i codzienne życie

Kolejne sale opowiadają o życiu na wyspie od średniowiecza do współczesności: o rybołówstwie, żegludze i rzemiośle. Jest też dział etnograficzny z wnętrzami dawnych domów, strojami i przedmiotami codziennego użytku.

Osobna część dotyczy XX wieku i II wojny światowej. Na Bornholmie wojna skończyła się inaczej niż w reszcie Danii: w maju 1945 roku Rønne i Nexø zostały zbombardowane przez lotnictwo radzieckie, a wojska radzieckie stacjonowały na wyspie aż do kwietnia 1946 roku. W muzeum można zobaczyć pamiątki z tego okresu.

Malarstwo bornholmskie

Bornholm od ponad stu lat przyciąga malarzy – działali tu m.in. Kristian Zahrtmann i Oluf Høst. Największa kolekcja ich obrazów znajduje się jednak w osobnym muzeum, Bornholms Kunstmuseum, stojącym na klifach przy Helligdomsklipperne między Gudhjem a Allinge. Warto zaplanować je jako osobny punkt wycieczki po północno-wschodnim wybrzeżu.

Inne muzea Bornholms Museer

• Hjorths Fabrik (Rønne) – działająca pracownia ceramiki w dawnej fabryce, z wystawą o bornholmskim garncarstwie. Kilka minut pieszo od Bornholms Museum.
• Erichsens Gård (Rønne) – dom kupiecki z XIX wieku z ogrodem i wnętrzami z epoki. Otwarty sezonowo.
• Melstedgård (koło Gudhjem) – skansen rolniczy z dawnym gospodarstwem i zwierzętami. Otwarty od wiosny do jesieni.

Praktyczne informacje

• Adres: Sankt Mortens Gade 29, Rønne – blisko centrum, dworca autobusowego i terminalu promowego.
• Godziny otwarcia: zależą od sezonu. Latem (od końca czerwca do początku sierpnia) muzeum jest czynne codziennie, poza sezonem krócej, a w niedziele zwykle zamknięte. Aktualne godziny i ceny sprawdź na stronie bornholmsmuseum.dk.
• Bilety: dzieci i młodzież do 18 lat wchodzą za darmo. Wspólny bilet do czterech muzeów jest ważny przez tydzień.
• Kiedy: to dobry plan na deszczowy dzień albo na pierwsze lub ostatnie godziny pobytu, bo muzeum leży blisko portu. Jak dostać się na wyspę, opisujemy w artykule Prom na Bornholm z Polski.

Muzeum to dobry początek poznawania wyspy: po wizycie łatwiej zrozumieć, skąd wzięły się ruiny Hammershus, rotundowe kościoły czy wędzarnie na wybrzeżu. Pozostałe atrakcje zebraliśmy w artykule Bornholm – co zobaczyć?, trasy na kilka dni w planie zwiedzania Bornholmu, a wszystkie miejsca na naszej mapie Bornholmu.